Tersine lojistik

Tersine lojistik, ürünün müşteriden satıcıya, depoya ya da üreticiye doğru geri akışını; iade, değişim, tamir, yeniden kullanım ve geri dönüşüm için yapılan taşıma ve işlemleri kapsar.

Tersine lojistik, malın alışılmış yönün tersine, yani alıcıdan göndericiye doğru hareket ettiği süreçlerin tümüdür. Beğenilmeyen bir ürünün iadesi, arızalı cihazın servise gönderilmesi, yanlış gönderilen siparişin değiştirilmesi ya da ambalaj ve paletlerin geri toplanması bu kapsama girer.

İleri yöndeki lojistik planlı ve toplu ilerlerken tersine akış dağınık, tek tek ve çoğu zaman öngörülemez gelir. Bu yüzden ayrı bir planlama ister. Bu maddede tersine lojistiğin türlerini, işleyişini ve kurye ile iade almanın ne zaman mantıklı olduğunu bulacaksınız.

Tersine lojistik hangi durumları kapsar?

En yaygın örnek e-ticaret iadesidir: müşteri ürünü beğenmez, bedeni uymaz ya da ürün hasarlı gelir. Bunun yanında servise giden tamir gönderileri, yanlış ürünün değişimi, satılmayan stoğun tedarikçiye dönmesi ve yeniden kullanılacak ambalajların toplanması da tersine lojistiğin parçasıdır.

Her durumda amaç farklıdır: iade edilen ürün yeniden satışa hazırlanabilir, tamir edilip sahibine döner ya da geri dönüşüme gider. Ürünün nereye gideceğine erken karar vermek, gereksiz taşımayı ve depoda bekleyen malı azaltır.

Kavramın ayrıntılı tanımı için İngilizce Vikipedi’deki reverse logistics maddesi faydalıdır.

Tersine lojistik süreci nasıl işler?

Süreç müşterinin iade ya da değişim talebiyle başlar. Satıcı talebi onaylar, ürünün nereden ve ne zaman alınacağını belirler. Ürün toplanıp depoya ya da servise ulaştığında kontrol edilir; durumuna göre stoğa geri alınır, tamire gönderilir ya da elden çıkarılır. Son adım müşteriye bilgi verilmesi, gerekiyorsa yeni ürünün gönderilmesidir.

Değişim işlerinde iki yönlü akış birleştirilebilir: yeni ürünü götüren kurye eski ürünü de geri alır. Bu yöntem hem müşteri için hem de satıcı için ayrı bir taşımayı ortadan kaldırır. İleri yöndeki sipariş karşılama sürecini fulfillment maddesinde anlattık.

Kuryeyle iade almak ne zaman mantıklı?

Aynı şehirde, özellikle aynı gün değişim sözü verilen işlerde iade ürününü bir kurye ile almak müşteri deneyimini hızlandırır: ürün kargo şubesine götürülmez, kapıdan alınır ve doğrudan depoya ya da mağazaya gelir. Hacimli ürünlerde, örneğin mobilya ya da beyaz eşya iadesinde ise parça eşya taşıma için kamyonet ya da panelvan gerekir.

GönderJet'te iade talebi de normal bir talep gibi açılır: alış adresi müşterinin adresi, teslim adresi sizin depo ya da mağazanızdır. Sık iade alan işletmeler işletme hesabı ile adresleri kaydedip talebi hızlı açabilir. Aynı gün teslimatın genel çerçevesi için aynı gün teslimat kategorisine bakın.

İade sürecini kolaylaştırmak için ipuçları

İyi yönetilen bir iade süreci müşterinin güvenini artırır, kötü yönetilen ise en küçük sorunu şikâyete çevirir. İade koşullarını sipariş öncesinde açıkça yazmak, müşterinin ürünü hangi ambalajla ve hangi bilgilerle geri göndereceğini belirtmek ilk adımdır. Ürünün geri geleceği adresi tek bir yerde toplamak da takibi kolaylaştırır.

İade alındığında ürünü hızla kontrol edip müşteriye sonucu bildirmek süreci kapatır. Şehir içindeki müşterilerde iade alma saatini müşteriyle önceden kararlaştırmak, kuryenin boşa gitmesini önler. Paketleri taşıyan kuryeye ürünün kırılgan olup olmadığını not etmek de hasar riskini azaltır. İade akışını teslimat kurgusuyla birlikte planlamak için e-ticarette aynı gün teslimat yazısına göz atabilirsiniz.