Kendi motoruyla kurye olarak çalışmak: bilmen gerekenler

Kendi motoruyla kurye olarak çalışan kişi hem sürücü hem de aracının işletmecisidir: saatini ve işini kendi seçer, buna karşılık yakıt, bakım, lastik ve ekipman masraflarını da kendisi üstlenir.

Kendi motoruyla kurye olmak, bir firmanın motorunu vardiyayla kullanmaktan farklı bir iştir. Araç senin olduğu için ne zaman yola çıkacağına, hangi işi alacağına ve motoruna nasıl bakacağına sen karar verirsin. Aynı sebeple yakıt, bakım, lastik, sigorta ve ekipman gibi giderler de senin hesabına yazılır. Kısacası bu işte hem sürücü hem de küçük bir işletmenin sahibisin.

Bu yazıda kendi motorunla çalışmaya başlamadan önce düşünmen gereken konuları sırayla ele alıyoruz: motorun işe uygunluğu, masraf kalemleri, gerekli ekipman, belgeler ve kazancı nasıl okuyacağın. Kurye olarak çalışmanın genel çerçevesi için kurye olmak rehberimiz iyi bir başlangıç noktası.

1- Kendi motorunla çalışmanın artısı ve eksisi

Kendi motorunla çalışmanın en büyük artısı bağımsızlıktır. Vardiya beklemeden, uygun olduğun saatte çevrimiçi olup iş alabilirsin; motoru işten sonra kendi işlerin için de kullanırsın. İş bazlı platformlarda hangi işi kabul edeceğine de sen karar verdiğin için, gün içindeki ritmini kendin kurarsın.

Eksi tarafta ise sorumluluk vardır. Motor arızalandığında çalışamadığın süre de, tamir masrafı da sana aittir. Motorun işte yıpranması, yakıt ve lastik gideri kazancından düşülmesi gereken gerçek maliyetlerdir. Bu yüzden kendi motoruyla kurye olmayı düşünen biri, eline geçen brüt tutara değil, masraflar düştükten sonra kalan net tutara bakmalıdır. İş bazlı ve mesaili ilanlar arasındaki farkı moto kurye iş ilanlarını değerlendirme yazısında karşılaştırdık.

Kayıtlı çalışma, sigorta ve prim konularında güncel bilgi Sosyal Güvenlik Kurumu sitesinde, açık iş ilanları ve meslek bilgisi ise İŞKUR üzerinde yer alır. Motosiklet için gereken sürücü belgesi sınıfları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile düzenlenir.

2- Motorun kurye işine uygun mu?

Şehir içi kuryelikte motorun hızlı olmasından çok güvenilir, az yakan ve kolay park edilen olması önemlidir. Gün içinde sık dur-kalk yapacağın, dar sokaklara gireceğin ve sık sık park edeceğin için hafif ve çevik bir motor işini kolaylaştırır. Taşıma kutusu takılabilecek bir arka bölüm, iyi çalışan frenler, sağlam lastikler ve çalışan aydınlatma ise pazarlık konusu olmayan temel şartlardır.

Kullanacağın motorun gücü, sahip olman gereken ehliyet sınıfını da belirler. A2 ehliyet maddemizde bu sınıfın hangi motorları kapsadığını kısaca anlattık. GönderJet'in başvuru formunda motosiklet, motorlu bisiklet ve elektrikli motosiklet seçenekleri bulunur. Elektrikli bir motorla çalışacaksan menzilini ve şarj imkânlarını gün planına göre düşünmelisin; gün ortasında şarjın biterse işi yarıda bırakmak zorunda kalabilirsin.

3- Masraf kalemleri: brüt değil net kazanca bak

Kendi motorunla çalışırken kazandığın her tutarın bir kısmı aslında motora geri gider. En belirgin kalem yakıt ya da elektriktir; mesafe arttıkça bu gider de artar. Bunu motor yağı, fren balatası, zincir ve lastik gibi düzenli yenilenen parçalar izler. Zorunlu trafik sigortası ve varsa kasko, telefon hattı ve mobil internet, yağmurluk ve koruyucu kıyafet de hesaba katılması gereken giderlerdir.

Pratik bir yöntem, bir hafta boyunca tüm giderlerini not almak ve bunları o hafta tamamladığın işlerin kazancıyla karşılaştırmaktır. Böylece bir işi kabul ederken ekranda gördüğün tahmini kazancın ne kadarının cebinde kalacağını daha gerçekçi tahmin edersin. Kazancın hangi etkenlere göre değiştiğini kurye kazancının hesaplanması yazısında ayrıntılı anlattık. Serbest çalışmanın vergi ve sosyal güvenlik boyutu kişiden kişiye değiştiği için bu konuda bir mali müşavire danışmanı öneririz.

4- Yola çıkmadan önce gereken ekipman

Kurye işinde ekipman hem güvenliğini hem de taşıdığın gönderinin güvenliğini belirler. Kask, eldiven, dizlik ve dirseklik gibi koruyucular her hava koşulunda gereklidir; İstanbul'un yağmurlu ve rüzgârlı günleri için su geçirmez bir yağmurluk da çantanda olmalı. Gönderi tarafında ise bir kurye çantası ya da taşıma kutusu evrakın ıslanmasını, paketin ezilmesini önler.

Telefonun bu işte en önemli aletlerinden biridir: işler, navigasyon ve müşteriyle iletişim uygulama üzerinden yürür. Sağlam bir telefon tutucu, yola dayanıklı bir şarj kablosu ve gerekirse yedek batarya gün boyu kesintisiz çalışmanı sağlar. Hangi tür gönderileri taşıyacağını önceden bilmek istersen motor kurye hangi gönderileri taşır yazısı sana fikir verir.

5- Günlük düzen: motorunu ve kendini korumak

Kendi motoruyla çalışan kuryenin en değerli sermayesi hem aracı hem de kendi sağlığıdır. Güne başlamadan önce lastik basıncına, fren ve zincire kısa bir göz atmak, yolda çıkabilecek bir arızayı çoğu zaman önler. Haftada bir kez daha ayrıntılı bir kontrol yapmak ve bakım zamanlarını telefonuna not etmek, motorun beklenmedik anda servise girmesini ve çalışamadığın günlerin sayısını azaltır.

Kendini korumak da aynı derecede önemlidir. Uzun süre aralıksız sürmek dikkati dağıtır; iki iş arasında kısa molalar vermek, su içmek ve yemek saatini atlamamak gün sonunda hem güvenliğini hem de verimini artırır. Yağmurlu havada ya da gece saatlerinde hızını düşürmek, görünür kıyafet giymek ve acele etmemek, bir teslimatı birkaç dakika geciktirse de seni ve motorunu korur. Trafik kurallarına uymak ise yalnız güvenliğin değil, kurye olarak edindiğin güvenin de temelidir: müşteriler seni puanlarken yalnız hıza değil, gönderiye ve yola gösterdiğin özene de bakar. Kendini zorlamadan sürdürebileceğin bir tempo, uzun vadede işini sürdürmenin en sağlam yoludur.

6- GönderJet'te kendi motorunla başlamak

GönderJet, İstanbul'da kendi motosikleti ya da elektrikli motosikleti olan kuryelerle serbest ve iş bazlı çalışır. Aranan nitelikler A1, A2 veya A sınıfı ehliyet, 18 yaşını doldurmuş olmak, internetli bir akıllı telefon ve İstanbul trafiğine hâkim olmaktır. Öncelikli bölge Anadolu Yakası'dır; Kadıköy, Ataşehir, Üsküdar ve Ümraniye bu bölgenin başında gelir, diğer ilçelerden de başvurabilirsin.

Çevrimiçi olduğunda sana yakın işler önüne düşer ve her işin tahmini kazancını kabul etmeden önce görürsün. Kazancın iş ücretinin %75'idir; örneğin 350 TL'lik bir işte kuryeye 260 TL kalır. Sabit maaş ya da belirli bir iş sayısı sözü yoktur. Başvurmak için kendi motorunla kurye başvurusu formunu doldurman yeterli; ekip seni arar, belge, sigorta ve ödeme ayrıntılarını konuşur. Diğer sürücü ilanlarını kurye iş ilanları sayfasında bulabilirsin; müşterilerin bu hizmeti nasıl kullandığını görmek için de İstanbul moto kurye sayfasına göz at.